De taak van de overheid

((Dit is nog embryonaal.))

Overheid versus individu.

Het verstekleven
We hoeven niet te kiezen; bij verstek krijgen we wat de overheid voor ons gekozen heeft qua scholing, werk, verzekeringen, voedsel, en zo voort. Wie er toe in staat is kan anders kiezen; wie dat niet is staat zo onder overheidscuratele. Dit principe vangt het bestaan van leerplicht, ziekenfonds, pensioenspaarplicht, voedingsmiddelenkeuring, vakantiegeld en talloze andere zaken. De overheid kan curateledelegatie toestaan: ouders kunnen er in het algemeen voor kiezen zelf beslissingen voor hun kinderen te nemen. Ouders met bij voorbeeld een verstandelijke handicap kunnen dat soms niet, zodat de staat de curatele over de kinderen behoudt.
De overheid heeft de plicht de kwaliteit van de verstekbeslissingen te maximaliseren.
Autonomie
De overheid bevordert autonomie: waar mogelijk worden mensen in staat gesteld (maar nooit verplicht) eigen keuzen te maken. Dit vangt de inhoud van gezondheidszorg, onderwijs, en zelfs deels de democratische bestuursstructuur. Het oordeels- en kiesproces dient zo gemakkelijk mogelijk te zijn: informatiebeschikbaarheid, gelijkvormigheid van presentatie zodat vergelijking mogelijk is, en zo voort.
Dit is een verstekkeuze: wie voldoende verantwoordelijk is kan het leven zelf inrichten; wie dat niet is kan door de overheid gedwongen worden voor (als voorbeeld) de eigen gezondheid te zorgen. Het verstekleven richt zich dus op maximaliseren van de autonomie, en voldoende autonomie bevrijdt van de plicht het verstekleven te leiden: leerplicht leidt tot het vermogen zelf te kiezen; gezondheidszorg tot het vermogen zelf geld te verdienen en maakt vele vormen van actief leven mogelijk.
Kwaliteit
De overheid faciliteert het opstellen van criteria, en producenten kunnen dan vermelden dat hun producten aan die criteria voldoen. In enkele gevallen zullen die criteria moeten worden afgedwongen, zoals de veiligheid van auto's, of de kwaliteit van het onderwijs. ((Bij onderwijskwesties kan vaak een stap terug worden gedaan: onderwijs zowel evolutie als schepping, maar onderwijs ook de wetenschappelijke methode en de onderliggende wijsgerige vragen, zodat de leerlingen zelf kunnen oordelen.))

Andere aspecten: veiligheid en vrijheid geven beide autonomie, dus is een balans nodig, die afhangt van de bestaande autonomie: autonomen meer vrijheid, heteronomen meer veiligheid.

De samenleving maakt dat tegenover vrijheid verantwoordelijkheid staat. Bescherming grondrechten: een recht geeft vrijheid, te balanceren met grondverantwoordelijkheden.

Daar waar particulier initiatief tot goede resultaten leidt dient de overheid zich afzijdig te houden. Dit is speltheorie: de overheid dient dwang uit te oefenen precies daar waar een gevangenendilemma ontstaat, of waar de irrationaliteit van mensen tot suboptimaliteit leidt.