# Is de opstandingsclaim geloofwaardig?

Buitengewone claims vergen buitengewoon bewijs. Of het bewijs volstaat kan berekend worden.

((Te doen.))

We moeten eerst de geloofwaardigheid op voorhand van de claim vinden.

Vervolgens moeten we de waarschijnlijkheid vinden dat verslagen van minstens de kracht van wat we hebben zouden ontstaan als de claim onwaar zou zijn. Het gaat dan niet enkel om de specifieke opstandingsclaim, maar om de claim dat iets minstens zo onwaarschijnlijks heeft plaatsgevonden (de zogeheten staartwaarschijnlijkheidꜛ).

Let the base probability of a report be the probability under the null hypothesis (i.e．the hypothesis that the report is not founded in truth) of that report reaching us. Lots of false reports reach us every day, so, intuitively, for a report to be believable, we want the base probability to be low (and high under the alternative hypothesis). In ‥ this approach is taken with regard to the resurrection report r, and its base probability p≪1 is estimated, leading to the conclusion that r is reliable.

However, many other reports rᵢ∈R would have been possible that had a comparable or smaller base probability (i.e．P(rᵢ)≤p ), and which might have led either to the same belief (e.g other women finding the empty grave; Jesus appearing to the High Priest) or a somewhat different but compatible belief (e.g．Jesus not dying despite being clearly decapitated, John the Baptist declaring himself the Son of God, dying and resurrecting; Jesus reappearing alive despite His dead body having been eaten by dogs). In fact, there is quite a bit of variation possible. Instead of the Israelites, an Indian tribe might have received what amounts m.m．to the Old Testament message, and the Saviour might have appeared there, with credible reports of His death and resurrection. The Christ might have appeared some generations earlier or later. Instead of appearing to His disciples after the resurrection, He might have left a message in the sky. The possibilities for variation seem endless — and that is a serious problem.

All these rᵢ form the (generalised) tail of the probability distribution, and to claim significance for r it must be shown that the base probability of P( R)≜P(∃ᵢ:rᵢ) is low. Given the amount of variation possible, however, it is a priori quite possible that the sum of all those low probabilities be quite high. While it is true that ∀ᵢ:rᵢ≤p , given that |R|≫0, it is still possible that P(R)≫0. So the onus is on the Christian apologete to prove that P(R)≪1. But how to prove such a thing? The world is such a rich and varied place, that computing the generalised tail of r seems impossible.

Fortunately, while the tail may be impossible to compute, it is quite possible to estimate by measuring. We are interested in the probability that any element of the set of reports of after-the-fact coherent supernatural events that have a probability P(r)≤ p would occur. Well, apart from the one event we are investigating, none has occurred. Now the probability of any random supernatural event being in line with a random broader context is l≪1 , which means that P(⋃qᵢ)≫P(⋃rᵢ).

Even if we throw in all occurrences of not-so-coherent events (e.g．someone prophesying his death in the next week, yet living for several centuries, or levitating), which set of obviously many times the size of r, still none has occurred. From this we may confidently infer that ∑rᵢ≪1 .

De getuigen waren bereid te sterven voor een nieuw geloof. Misschien is een priester die weet heeft van vals spel bij zogenaamde wonderen nog bereid te sterven voor de leugen dat het wonder waar is — maar die verdedigt een groter geloofssysteem waar hij van jongs af aan in opgegroeid is, en waar dit wonder maar een zijdelingse (valse) apologetiek voor is — hij kan menen God zo te dienen (ziedaar de leugen waar hij wel in gelooft). De getuigen hier stierven voor een schandaal, een nieuwlichterij, en een feit dat het centrale punt van hun geloof uitmaakte. Ze zouden weten dat hun heilshoop vals was, en verdoemenis zou volgen.

Tegenover de vele getuigen van de opstanding staat geen enkele tegengetuige — behalve wellicht de soldaten van de garde. Als de apostelen verboden wordt te getuigen worden er geen argumenten tegen hun getuigenis gegeven — die zouden zeker ook de Talmoed gehaald hebben, en aan Josephus bekend zijn geweest, want de Joodse leiders hadden alle belang bij verbreiding ervan.

Elders heb ik de Bayesiaanse verwerking van deze feiten beschreven.