# Dualistisch geloof

Tegenwerping (Dualismeꜛ ꜛ):
  Misschien bestaan er wel twee goden, een goede en een kwade, zoals verschillende religies leren.
Antwoord:
  Het kan zijn dat er twee machten bestaan, een goede en een kwade, maar vanwege de posterioriteit van het kwaad zal de goede macht het primaat hebben. Dat blijkt ook als we pogen door te denken.
  - Welke maatstaf bepaalt welke van beide goden de goede en de slechte is? Blijkbaar staat die maatstaf boven de twee goden.
  - Wij weten welke kant goed is, dus we mogen aannemen dat die twee geesten dat ook weten. De situatie is dus asymmetrisch. Wat drijft de kwade geest — wat ziet hij voor „goeds” in het kwaad? (In die vraag toont zich die posterioriteit.)
  - Waardoor is die slechte god slecht geworden?
  - Waartoe is hij slecht? Wat is zijn doel? Stel dat hij zou winnen, wat wil hij dan?
  Er zijn drie mogelijkheden.
  Beide geesten zijn transcendent
    In dat geval is er slechts „van onder af gezien” sprake van een meervoudigheid, want ons begrip van aantal verliest zijn betekenis voorbij de limiet.
  Één geest is transcendent en de ander immanent
    In dat geval kunnen we de immanente geest negeren bij de classificatie. Er zijn dan twee mogelijkheden.
    „God en de duivel”
      Dit is een geval van een aanvaardbare geest.
    Een transcendente slechte god met een immanente goede geest
      Dit is een geval van een cynische geest.
      Door de prioriteit van goed aan kwaad is dit wellicht niet mogelijk, ook al omdat het die transcendente geest is die bepaalt wat goed en kwaad betekenen.
Twee immanente geesten.
  Dat geeft weer twee mogelijkheden.
  Met een overkoepelende macht boven hen
    Dan dient de classificatie die overkoepelende macht te volgen.
  Zonder een overkoepelende macht boven hen
    Dan zijn die geesten eindig, en is het geloof een speciaal geval van immanentie.

((Te doen.))

Een dualistische god kan geen waarheidsgarantie geven — hoe kunnen wij weten welke kant te geloven, en welke kant ons ons vertrouwen heeft ingegeven? Dit is verwant aan het beeld van de liegende god.

Transcendent dualistisme strijdt met het monisme van de limiet.

((Te doen.))

Andere meervouden dan een goed/kwaad-dualisme.