# Wetenschapꜛ

„Geloof dat bang is voor wetenschap beledigt God en pleegt zelfmoord.” — Ralph Waldo Emersonꜛ

„Wetenschap zonder geloof is lam; geloof zonder wetenschap is blind.” — Albert Einsteinꜛ

Reductionismeꜛ is het geloof dat (bijna) alles tot een paar fundamenten te reduceren valt. Dit geloof heeft het op een aantal gebieden moeilijk.

Biologieꜛ
  Mark Bedauꜛ (1991) toont aan dat met natuurlijke selectieꜛ overeenkomende processen ook in anorganische structuren zoals kristallenꜛ, optreden. Als natuurlijke selectie volstaat voor teleologie moet kristalgroeiꜛ ook als teleologisch gelden. Dit argument is een reductio ad absurdum: daar het ontstaan van kristallen geen teleologieꜛ vergt is natuurlijke selectie daar feitelijk geen voldoende voorwaarde voor.
Thermodynamica ꜛ
  In tegenstelling tot wat velen denken is thermodynamica nooit verklaard vanuit de atoomfysicaꜛ (Sklarꜛ 1999).
Mechanicaꜛ
  Klassieke mechanicaꜛ — in het bijzonder chaos — is niet reduceerbaar tot quantenmechanica ꜛ (Battermanꜛ 2002, hoofdstuk 7).
Opticaꜛ
  Stralenopticaꜛ kan niet als speciaal geval van golfopticaꜛ worden afgeleid. (Batterman 2002, hoofdstuk 6).

De begrippen „wetenschap” en „religie” kunnen niet zo maar naast elkaar worden gesteld. Alles wat niet aan bepaalde strenge eisen voldoet wordt beschouwd als ten hoogste pseudowetenschapꜛ, en het aanhalen van een middeleeuwse alchemist of astroloog doet terecht geen afbreuk aan de statuur van wetenschap. Het begrip „religie” daarentegen omvat alles wat mensen maar verzonnen hebben op bovennatuurlijk gebied, ongemakkelijk samengevoegd met de waarheid omtrent de wereld betreffende al dan niet bestaande bovennatuurlijke krachten of een transcendente geest. Het feit dat een middeleeuws prelaat of theoloog bepaalde denkbeelden had of handelingen verrichtte heeft even weinig betekenis voor de religieuze waarheid en statuur als alle pseudowetenschap op de wetenschappelijke. Het invoeren van het begrip „pseudoreligie”ꜛ zou in dit opzicht kunnen helpen.

Wetenschap vooronderstelt de voorkennis van een buitenwereld en van tijd.